Projekt NaReT

An der Schnittstelle von Kommunikation und Leben – Bildung, die Leben rettet

Das Projekt wird vom Programm der Europäischen Territorialen Zusammenarbeit Interreg VIA kofinanziert.

Projektpartner

• Klinik für Anästhesie, Intensiv-, Notfall- und Schmerzmedizin der Universitätsmedizin Greifswald
• Institut für Mathematik und Informatik der Universität Greifswald
• Universitätskrankenhaus Nr. 1 ‚Prof. Tadeusz Sokołowski‘ der Pommerschen Medizinischen Universität in Stettin

Ein zukunftsweisender Bildungsansatz

Das Projekt "Nachbarsprache |wird| reanimiert" (NaReT) revolutioniert das Lernen in der deutsch-polnischen Grenzregion: Es verknüpft den Erwerb kommunikativer und interkultureller Kompetenzen mit praxisnahen Reanimationstrainings – unterstützt durch künstliche Intelligenz (KI), Tandemlernen und Extended Reality (XR). Die Initiative schafft eine neuartige, immersive Lernumgebung, in der Kommunikation, Kultur und lebensrettendes Wissen ineinandergreifen.

Herzstücke des Projekts sind realistische, digital simulierte Notfallszenarien, in denen Lernende in der Nachbarsprache agieren müssen. Dank XR-Brillen erleben sie interaktive Situationen mit lebensechten virtuellen Opfern, Augenzeugen und Angehörigen. Diese kommunizieren auf Deutsch oder Polnisch und fordern rasches, korrektes Handeln. Die KI erkennt und analysiert Sprache in Echtzeit und passt die Szenarien dem individuellen Lernfortschritt an.

Grenzüberschreitende Kommunikation in Notfallsituationen

In Notfällen zählen Sekunden – und Worte. Besonders in grenznahen Regionen ist nicht nur medizinisches Wissen entscheidend, sondern auch die Fähigkeit zur klaren Kommunikation in der Sprache der Nachbarn. Trotzdem sinkt das Interesse am Erwerb von Deutsch bzw. Polnisch stetig.

Gleichzeitig zeigen Studien alarmierende Zahlen:

• in Deutschland leisten nur rund 50 % der Menschen bei Herzstillstand Erste Hilfe[1],
• in Polen liegt die Quote bei etwa 60 %[2],
• in Norwegen hingegen helfen 80 % der Bevölkerung[3] – ein europäisches Vorbild.

Das Projekt NaReT reagiert auf diesen Bedarf, indem es sprachliche Barrieren abbaut, die Handlungskompetenz stärkt und lebensrettendes Wissen vermittelt – situativ, interaktiv und kontextbezogen.

Bildung, die verbindet und wirkt

Die Kombination aus KI, Tandemtraining und XR-Technologie ist europaweit einzigartig. Lernende erleben Sprachen nicht als theoretisches Konstrukt, sondern als lebensnahe Notwendigkeit. In simulierten Situationen kommunizieren sie intuitiv, prüfen Bedeutungen im Kontext und lernen durch aktives Handeln. Besonders gefragt ist diese Form des adaptiven Lernens bei jungen Menschen, doch auch Erwachsene, Senioren, Freiwillige und medizinisches Fachpersonal profitieren davon.

Im Rahmen einer grenzüberschreitenden Umfrage gaben 97,4 % der Befragten an, dass sie praxisorientierten Sprachunterricht bevorzugen. Als besonders motivierend wurde der Kontext "Lebensrettung" genannt. NaReT trifft also den Nerv der Zeit: Bildung wird hier als soziales Bindeglied und als Mittel zur Sicherheit verstanden.

Nachhaltigkeit und Weitergabe des Wissens

Die Projektinhalte werden über eine zweisprachige, digitale Lernplattform nachhaltig gesichert. Diese bietet auch nach Projektende Zugang zu der entwickelten XR-Anwendung, Reanimationsszenarien und Sprachmodulen. Darüber hinaus werden sogenannte "Mehrwertmultiplikatoren" ausgebildet – Schlüsselpersonen aus verschiedenen Zielgruppen, die das Wissen weitertragen und in ihren Gemeinschaften verankern.

Ziel ist es, die entwickelten Formate dauerhaft in Bildungsinstitutionen der Region zu integrieren – von Schulen bis zu Hilfsdiensten. Eine fortlaufende wissenschaftliche Begleitung sichert Qualität, Wirksamkeit und Weiterentwicklung.

Gemeinsam für mehr Sicherheit und Zusammenhalt

NaReT zeigt, wie europäische Zusammenarbeit funktionieren kann: Über Grenzen hinweg, mit vereinten Kompetenzen und dem gemeinsamen Ziel, Leben zu retten und Menschen einander näherzubringen. Der Erwerb von Sprache und interkulturellem Wissen wird hier nicht nur gefördert, sondern praktisch erprobt – mit sichtbarem Nutzen für das Zusammenleben in der deutsch-polnischen Region.

Liste der assoziierten Projektpartner in alphabetischer Reihenfolge:

1.       Deutscher Rat für Wiederbelebung – German Resuscitation Council ( e.V.)

2.       Polska Rada Resuscytacji – Polish Resuscitation Council (PRC)

3.       Gemeinde Gryfino

4.       Grundschule in Przecław

5.       Kreisvolkshochschule Uckermark Prenzlau

6.       Universität des Dritten Lebensalters in Gryfino

7.       Charité – Universitätsmedizin Berlin

8.       Pommersche Medizinische Universität Stettin (PUM)

9.       Land|Rettung M-V e.V.

10.   Städtisches Krankenhaus in Świnoujście

11.   Kreiskrankenhaus Wolgast gGmbH

12.   Medizinisches Zentrum Fregata Świnoujście Sp. z.o.o.

13.   Uckermärkische Rettungsdienstgesellschaft mbH

14.   Universitätsrechenzentrum Greifswald – Universität Greifswald

15.   Westpommersche Hochschule für Wirtschaft – Akademie der Angewandten Wissenschaften

16.   Woiwodschaftliche Rettungsstation Stettin

17.   Universität Stettin

18.   Woiwodschaftsverband der Freiwilligen Feuerwehren der Republik Polen

19.   Landesfeuerwehrverband Brandenburg e.V.

Liste der weiteren Projektpartnerschaften in alphabetischer Reihenfolge

1.       Astrid Lindgren Grundschule in Schwedt/Oder

2.       CarlCarl-FriedrichFriedrich-GaußGauß-Gymnasium Schwedt

3.       Erich KästnerKästner-Grundschule in Schwedt/Oder

4.       Europaschule DeutschDeutsch-Polnisches Gymnasium Löcknitz

5.       Europäische Gesamtschule Insel Usedom

6.       Fritz -ReuterReuter-Grundschule in Kemnitz

7.       Grundschule „Am Waldrand“, in Schwedt/Oder

8.       Grundschule Bertolt Brecht in Schwedt/Oder

9.       Grundschule Gartz (Oder)

10.   Grundschule BF Greifswald GmbH

11.   Grundschule Nr. 10 bennant nach Leonid Teliga in Stettin

12.   Grundschule Nr. 2 in Gryfino, benannt nach dem Kapitän ż.w. Mamert Stankiewicz

13.   Grundschule Nr. 3 der Polnischen Nobelpreisträger in Gryfno

14.   Lilienthal-Gymnasium Anklam

15.   Regionale Schule Heinrich Heine Ostseebad Karlshagen

16.   Regionale Schule Löcknitz

17.   Schulkomplex benannt nach I. Łukasiewicz in Police

18.   Volkshochschule Schwedt/Oder

19.   Universität des Dritten Lebensalters in Stettin

20.   Zentrum für Medizinische Simulation der Pommerschen Medizinischen Universität in Stettin

21.   Wilhelm-Busch-Grundschule in Pinnow

[1] Quelle: Deutscher Rat für Wiederbelebung (GRC), www.grc-org.de

[2] Quelle: Polnischer Rat für Wiederbelebung (PRC), www.prc.krakow.pl

[3] Quelle: Norwegischer Rat für Wiederbelebung (NRC), https://www.nrr.org/

Das Projekt wird kofinanziert aus Mitteln des Europäischen Fond für Regionale Entwicklung (EFRE) im Rahmen des Interreg-VIA-Programms.

Na styku komunikacji i życia – edukacja, która ratuje życie

Projekt współfinansowany przez program Europejskiej Współpracy Terytorialnej Interreg VIA.

Partnerzy projektu: 

• Klinika Anestezji, Intensywnej Terapii, Medycyny Ratunkowej i Medycyny Bólu Uniwersytetu Medycznego w Greifswaldzie
• Instytut Matematyki i Informatyki Uniwersytetu w Greifswaldzie
• Uniwersytecki Szpital Kliniczny nr 1 im. prof. Tadeusza Sokołowskiego PUM w Szczecinie

Innowacyjne podejście edukacyjne

Projekt „Nachbarsprache |wird| reanimiert” (NaReT) rewolucjonizuje naukę w niemiecko-polskim regionie przygranicznym: łączy zdobywanie umiejętności komunikacyjnych i interkulturowych z praktycznymi treningami reanimacyjnymi – wspieranymi przez sztuczną inteligencję (AI), naukę w tandemach i rozszerzoną rzeczywistość (XR). Inicjatywa tworzy nowatorskie, immersyjne środowisko nauki, w którym komunikacja, kultura i wiedza ratująca życie łączą się ze sobą.

Kluczowe elementy projektu to realistycznie cyfrowo symulowane scenariusze awaryjne, w których uczniowie muszą działać w języku sąsiadów

Dzięki okularom XR uczestnicy przeżywają interaktywne sytuacje z realistycznymi, wirtualnymi ofiarami, świadkami i rodziną. Komunikują się po niemiecku lub polsku, wymagając szybkiego i poprawnego działania. AI rozpoznaje i analizuje język w czasie rzeczywistym, dostosowując scenariusze do indywidualnych postępów w nauce.

Komunikacja transgraniczna w sytuacjach awaryjnych

W sytuacjach awaryjnych liczy się każda sekunda – i słowo. Szczególnie w regionach przygranicznych niezbędne jest nie tylko wiedza medyczna, ale także zdolność do jasnej komunikacji w języku sąsiadów. Mimo to zainteresowanie nauką języka niemieckiego i polskiego systematycznie maleje. Jednocześnie badania pokazują niepokojące dane:

• w Niemczech tylko około 50% osób[1] udziela pierwszej pomocy w przypadku zatrzymania krążenia,
• w Polsce wskaźnik wynosi około 60%[2],
• w Norwegii 80% ludności[3] udziela pomocy – europejski wzór do naśladowania.

Projekt NaReT odpowiada na tę potrzebę, eliminując bariery językowe, wzmacniając kompetencje w zakresie działań i przekazując wiedzę ratującą życie – sytuacyjnie, interaktywnie i kontekstowo.

Edukacja, która łączy i działa

Połączenie AI, treningów w tandemie i technologii XR jest unikalne w skali Europy. Uczestnicy nie traktują języków jako teoretycznych konstrukcji, lecz jako życiową konieczność. W symulowanych sytuacjach komunikują się intuicyjnie, sprawdzają znaczenia w kontekście i uczą się przez aktywne działanie. Ta forma adaptacyjnej nauki jest szczególnie ceniona przez młodzież, ale także dorośli, seniorzy, wolontariusze i personel medyczny czerpią z niej korzyści.

W ramach międzynarodowej ankiety 97,4% respondentów wskazało, że preferują naukę języka w kontekście praktycznym. Szczególnie motywująca była tematyka „ratowania życia”. NaReT trafia więc w samo sedno – edukacja traktowana jest tu jako społeczna więź i środek bezpieczeństwa.

Trwałość i przekazywanie wiedzy

Treści projektu będą trwale udostępnione na dwujęzycznej, cyfrowej platformie edukacyjnej. Umożliwi ona dostęp do opracowanych aplikacji XR, scenariuszy reanimacyjnych i modułów językowych także po zakończeniu projektu. Dodatkowo, zostaną przeszkoleni tzw. „multiplikatorzy wartości” – kluczowe osoby z różnych grup docelowych, które przekażą wiedzę i zakorzenią ją w swoich społecznościach.

Celem jest trwałe włączenie opracowanych formatów do instytucji edukacyjnych regionu – od szkół po służby ratunkowe. Stałe wsparcie naukowe zapewni jakość, skuteczność i dalszy rozwój projektu.

Razem na rzecz większego bezpieczeństwa i integracji

NaReT pokazuje, jak może działać współpraca europejska: ponad granicami, z połączonymi kompetencjami i wspólnym celem – ratowaniem życia i zbliżeniem ludzi do siebie. Nabywanie języka i wiedzy interkulturowej nie tylko jest wspierane, ale także praktycznie testowane – z widocznym korzyściami dla współżycia w niemiecko-polskim regionie.

Lista Partnerów stowarzyszonych projektu w porządku alfabetycznym:

1.       Deutscher Rat für Wiederbelebung – German Resuscitation Council (GRC) e.V.

2.       Polska Rada Resuscytacji – Polish Resuscitation Council (PRC)

3.       Gmina Gryfino

4.       Szkoła Podstawowa w Przecławiu

5.       Kreisvolkshochschule Uckermark Prenzlau

6.       Uniwersytet Trzeciego Wieku w Gryfinie

7.       Charité – Universitätsmedizin Berlin

8.       Pomorski Uniwersytet Medyczny PUM

9.       Land|Rettung M-V e.V.

10.   Szpital Miejski w Świnoujściu

11.   Kreiskrankenhaus Wolgast gGmbH

12.   CM Fregata Świnoujście Sp. z.o.o.

13.   Uckermärkische Rettungsdienstgesellschaft mbH

14.   Universitätsrechenzentrum Greifswald – Universität Greifswald

15.   Zachodniopomorska Szkoła Biznesu – Akademia Nauk Stosowanych

16.   Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego w Szczecinie

17.   Uniwersytet Szczeciński

18.   Zarząd Wojewódzki Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP

19.   Landesfeuerwehrverband Brandenburg e. V.

Dodatkowe aktywnie współpracujące organizacje w kolejności alfabetycznej (21)

1.       Centrum Symulacji Medycznych Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie

2.       Europejska Szkoła Ogólnodostępna Usedom

3.       Europejska Szkoła NiemieckoNiemiecko-Polskie Gymnasium Löcknitz

4.       Gimnazjum im. Carla Friedricha Gaussa w Schwedt

5.       Lilienthal-Gimnazjum Anklam

6.       Szkoła Podstawowa „Am Waldrand” w Schwedt/Oder

7.       Szkoła Podstawowa BF Greifswald GmbH

8.       Szkoła Podstawowa Gartz (Oder)

9.       Szkoła Podstawowa im. Astrid Lindgren w Schwedt/Oder

10.   Szkoła Podstawowa im. Bertolt Brecht w Schwedt/Oder

11.   Szkoła Podstawowa im. Erich Kästner w Schwedt/Oder

12.   Szkoła Podstawowa im. Fritz -Reuter w Kemnitz

13.   Szkoła Podstawowa im. Wilhelm Busch w Pinnow

14.   Szkoła Podstawowa Nr 10 im. Leonida Teligi Szczecin

15.   Szkoła Podstawowa nr 2 w Gryfinie im.kpt. ż.w. Mamerta Stankiewicza

16.   Szkoła Podstawowa nr 3 im. Noblistów Polskich w Gryfinie

17.   Regionalna Szkoła im. Heinricha Heinego w Ostseebad Karlshagen

18.   Regionalna Szkoła Löcknitz

19.   Volkshochschule Schwedt/Oder

20.   Uniwersytet Trzeciego Wieku w Szczecinie

21.   Zespół Szkół im. I. Łukasiewicza w Policach

[1] Źródło: Niemiecka Rada Resuscytacji (GRC), www.grc-org.de

[2] Źródło: Polska Rada Resuscytacji (PRC), www.prc.krakow.pl

[3] Źródło: Norweska Rada Resuscytacji (NRC), www.nrr.org

Projekt jest współfinansowany przez Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) w ramach programu Interreg VIA.